Phương pháp hút thuốc theo giờ sau 3 tháng

Đúng 7:00

Tuần đầu tiên của phương pháp hút thuốc theo giờ bắt đầu bằng báo thức trên điện thoại lúc 7:00 sáng.

Tôi đứng trong bếp, còn chưa tỉnh hẳn, với cà phê trên quầy và một cuốn sổ kẻ dòng bên cạnh gạt tàn. Tối hôm trước tôi đã ghi các mốc giờ xuống như thể mình đang lập một kế hoạch nghiêm túc chứ không phải dựng thêm một cái nhà tù nhỏ khác: 7:00, 8:00, 9:00, 10:00.

Lúc đó tôi đã hút thuốc được 27 năm. Tôi bắt đầu khi 19 tuổi. Vào lúc tệ nhất, tôi hút gần 40 điếu mỗi ngày, và vợ chồng tôi có thể hết khoảng ba gói thuốc giữa hai người mà không thấy bất thường. Tôi muốn một thứ thật nghiêm ngặt. Một thứ gọn gàng. Một thứ cuối cùng cũng chứng minh được rằng tôi có kỷ luật.

Phương pháp một điếu mỗi giờ trông có vẻ hợp lý trên giấy. Không có lời chia tay kịch tính. Không có gói thuốc bị nghiền nát. Chỉ có một lịch trình và lời hứa rằng lịch trình ấy sẽ từ từ kéo tôi ra ngoài.

Trong hai ngày đầu, tôi gần như thấy tự hào. Mỗi tiếng báo thức làm cả ngày trông có vẻ ngăn nắp hơn. Tôi gạch bỏ các mốc thời gian trong cuốn sổ. Tôi tự nhủ đó chính là bộ mặt của sự kiểm soát.

Ngày xoay quanh báo thức

Nhưng điều kỳ lạ xảy ra rất nhanh. Tôi ngừng hỏi liệu mình có muốn hút một điếu hay không. Tôi bắt đầu hỏi bây giờ là mấy giờ.

Nếu một cuộc họp kéo dài, tôi không còn nghe cho đàng hoàng. Tôi chỉ nhìn đồng hồ ở góc màn hình. Nếu xe cộ chậm lại trên đường về nhà, tôi không bực vì giao thông. Tôi bực vì 6:00. Bữa tối ở nhà lại thành một khoảng trống cần phải xoay xở.

Phương pháp này lẽ ra phải giúp tôi hút ít đi. Thay vào đó, nó biến việc hút thuốc thành trung tâm của cả ngày. Điện thoại của tôi không còn là điện thoại nữa. Nó là tháp chuông của thói quen.

Sau một thời gian, tôi giãn các khoảng cách ra thành 90 phút, rồi 2 giờ. Trên cuốn sổ, như vậy trông đẹp hơn. Trong đầu tôi, nó tệ hơn. Khoảng thời gian giữa các điếu thuốc không hề cho tôi cảm giác tự do. Nó giống như một chỗ đặt trước mà tôi không thể bỏ lỡ.

Đó là phần tôi ghét nhất. Khi báo thức cuối cùng reo lên, tôi châm thuốc với nhiều căng thẳng hơn trước. Tôi không hề tận hưởng điếu thuốc. Tôi chỉ đang đổi lấy chút nhẹ nhõm mà mình đã giữ lại suốt một tiếng rưỡi.

Ở văn phòng, đồng nghiệp chỉ thấy tôi lại lẻn ra cửa sổ. Ở nhà, vợ tôi thấy điện thoại để ngửa trên bàn, âm lượng bật, ánh mắt tôi cứ lia về phía nó. Căn phòng còn lặng hơn cả tiếng báo thức.

Cuốn sổ tố cáo tôi

Một buổi chiều, khoảng ba tháng sau, tôi bỏ lỡ một báo thức trong lúc đang gọi điện. Đến lúc ra ngoài, tôi tức đến mức vô lý. Không phải tức công việc. Tôi tức vì đã mất mười hai phút.

Tôi đứng bên cửa sổ văn phòng, điếu thuốc đã châm sẵn, rồi nhìn lại bàn làm việc của mình. Cuốn sổ mở sẵn. Các mốc giờ xếp thành một cột ngay ngắn. Phần lớn có dấu gạch bên cạnh. Trang giấy trông rất kỷ luật. Nó cũng trông thật nực cười. Tôi đã giao việc điều hành cho thói quen, và tôi lại gọi đó là tiến bộ.

Khoảnh khắc ấy ở lại với tôi vì nó bóc trần phương pháp này. Tôi không làm cho việc hút thuốc nhỏ đi. Tôi chỉ làm cho cái đồng hồ lớn hơn. Điếu thuốc vẫn điều khiển cả ngày. Nó chỉ thuê thêm một thư ký.

Đó là lúc có điều gì đó âm thầm xoay chuyển trong đầu tôi. Suốt nhiều năm, tôi cứ chọn những phương pháp bắt tôi phải nhìn chằm chằm vào thói quen hơn, đếm nó kỹ hơn, kiểm soát nó gắt hơn. Rồi tôi lại tự trách mình khi sự căng thẳng biến thành một lần thất bại khác. Cái hẹn giờ không hỏng vì tôi lười. Nó hỏng vì nó giữ tôi dính chặt về mặt tinh thần với điếu thuốc từ sáng đến tối.

Tôi không nói điều đó với sự cay đắng nữa. Tôi nói vậy vì cuốn sổ đã dạy tôi một điều hữu ích. Một kế hoạch giữ thói quen ở trung tâm chú ý không đem lại cảm giác tự do. Nó đem lại cảm giác làm thuê. Bạn làm việc cho điếu thuốc tiếp theo. Bạn giữ chỗ cho nó trong ngày. Bạn trở thành người quản lý của cùng cái bẫy cũ ấy.

Điều tôi rút ra từ ba tháng đó

Tôi vẫn nhớ tiếng báo thức rẻ tiền ấy. Tôi vẫn nhớ trang giấy kẻ dòng, cửa sổ văn phòng, sự nghiêm túc ngớ ngẩn của những khung giờ ngay ngắn ấy. Tôi muốn được cứu. Thứ tôi dựng lên là sự giám sát.

Giai đoạn hẹn giờ thất bại đó quan trọng vì nó chấm dứt trong tôi một kiểu ảo tưởng nhất định. Tôi không còn tin rằng chỉ cần thêm một hệ thống nghiêm ngặt nữa là cuối cùng tôi sẽ bị dọa mà bước sang tự do. Tôi không còn nhầm lẫn giữa căng thẳng và tiến bộ nữa.

Ngày tôi nhận ra điều đó, tôi vẫn chưa bỏ ngay. Nhưng tôi đã ngừng ngưỡng mộ những phương pháp khiến tôi phục vụ thói quen theo một cách có tổ chức hơn. Đó là một bước thật sự. Lặng lẽ, nhưng thật.

Nếu bạn đã mệt vì biến cả ngày thành một bài kiểm tra kỷ luật khác, J. Freeman đã viết cuốn hướng dẫn cho chính điểm đó. Nó trình bày toàn bộ con đường từng bước một, theo nhịp của bạn, với chi phí xấp xỉ bằng vài gói thuốc lá.