Sự nhận ra sau 27 năm hút thuốc

Buổi tối còn đọng lại trong tôi không hề kịch tính. Không cơn ho sặc sụa. Không bác sĩ. Không lời hứa sẽ bỏ thuốc trước nửa đêm.

Con trai tôi ở phòng bên, 22 tuổi, đang cười trước điều gì đó trên laptop. Vợ tôi đang đi lại trong bếp. Tôi ngồi ở bàn với một tách trà nguội, một điếu thuốc nữa, và một gạt tàn đầy đến mức nó không còn trông xấu xí nữa. Nó trông bình thường. Đó mới là điều khiến tôi giật mình.

Tôi bắt đầu hút thuốc từ năm 19 tuổi. Vợ tôi bắt đầu lúc 18 tuổi. Đến lúc đó, thuốc lá đã ở trong cuộc sống của chúng tôi 27 năm. Có lúc tệ nhất, tôi hút khoảng 40 điếu một ngày, và cả hai chúng tôi cùng hút hết khoảng ba bao mà chẳng thấy có gì lạ. Hút ở nhà. Hút ở văn phòng. Hút sau khi ăn, sau những lúc căng thẳng, sau cả những lúc chẳng vì lý do gì. Thói quen ấy không còn bước vào căn phòng nữa. Nó chính là căn phòng.

Điều tôi nhận ra

Khi người ta hình dung một cú thức tỉnh, họ thường nghĩ đến một cảnh ồn ào. Của tôi thì lặng lẽ hơn nhiều. Tôi nhìn vào gạt tàn đó và thấy thuốc lá đã ngấm sâu vào mọi góc của cuộc sống tôi đến mức nào.

Những đầu lọc bị nghiền vào nhau, tro xám bám lên thành kính, một vết cháy ở mép từ một buổi tối nào đó khi tôi lơ đãng. Tôi đã đổ sạch nó vào ngày hôm trước. Thời điểm chính xác đã mờ đi từ lâu. Đó là một phần của vấn đề. Châm một điếu. Bóp tắt nó. Đổ sạch gạt tàn. Bắt đầu lại. Không suy nghĩ. Không quyết định. Chỉ là sự lặp lại khoác lên chiếc mặt nạ của thói quen.

Mùi của nó cũng không còn được tôi nhận ra nữa. Nhiều năm trước tôi sẽ thấy nó trên quần áo hay trong rèm cửa. Đêm đó, nó chỉ còn như tiếng ồn nền. Căn nhà của tôi đã quen với tôi. Gia đình tôi đã quen với tôi. Và tôi cũng đã quen với chính mình. Sự quen dần lặng lẽ đó còn tệ hơn bất kỳ lời cảnh báo nào.

Vì sao nó đến muộn đến vậy

Tôi từng cố bỏ thuốc theo những cách ồn ào hơn. Châm cứu. Thôi miên. Trị liệu. Miếng dán. Cuốn sách của Allen Carr. Thuốc lá thảo mộc có mùi như ngăn kéo ẩm mốc. Thậm chí cả cách đặt hẹn giờ, để chiếc điện thoại quyết định khi nào tôi được phép hút. Mỗi lần thất bại đều đi kèm căng thẳng. Mỗi lần thử mới đều có một cuộc độc thoại trong đầu tôi. Lần này sẽ khác. Lần này mình sẽ mạnh mẽ hơn.

Buổi tối đó không có gì như thế. Tôi không cố gắng. Tôi không chuẩn bị. Tôi mệt, và chính sự mệt mỏi đó làm cho khung cảnh trở nên thật.

Tôi nhìn về phía phòng bên và có một suy nghĩ rất đơn giản: con trai tôi đã lớn lên cùng thuốc lá như phông nền của căn nhà.

Nó đã nhìn thấy những chiếc gạt tàn, những chiếc bật lửa, cánh cửa ban công hé mở giữa mùa đông, và cái cách tôi bỏ dở một cuộc trò chuyện giữa chừng vì cơ thể tôi đã quyết định rằng lại đến lúc rồi. Không có gì kịch tính. Đó mới là vấn đề. Một thói quen tệ có thể sống sót qua nhiều năm khi nó học được cách trông thật bình thường.

Điều đã thay đổi tôi

Đêm đó tôi không bóp nát bao thuốc rồi trở thành một con người mới. Tôi hút hết điếu thuốc. Tôi rửa gạt tàn. Tôi lại hút trước khi đi ngủ. Nhưng có điều gì đó đã đổi khác.

Cho đến lúc đó, tôi vẫn xem việc hút thuốc như một vấn đề sẽ giải quyết sau này, khi tôi có đủ sức mạnh, đủ động lực, đủ điều kiện lý tưởng. Buổi tối ấy cho tôi thấy một vấn đề khác. Tôi đã không còn nhìn thấy nó nữa. Thói quen đó đã đan quá chặt vào công việc, nhà cửa, bữa ăn và những lúc buồn chán đến mức tôi hầu như không còn xem xét nó nữa. Đến lúc đó, nó thậm chí không còn là niềm vui. Nó chỉ là sự duy trì. Là phông nền.

Đó là lý do khoảnh khắc ấy ở lại với tôi. Không phải vì nó hào hùng. Mà vì nó lặng lẽ. Sau 27 năm hút thuốc, sự thay đổi hữu ích đầu tiên không phải là một quyết định. Nó là việc nhìn rõ căn phòng.

Tôi vẫn nhớ cái gạt tàn, tách trà đã nguội, tiếng con trai tôi cười vọng qua bức tường. Không gì trong bức tranh đó đòi hỏi kịch tính. Nó đòi hỏi sự thành thật.

Khi tôi thấy thuốc lá đã trở thành thứ bình thường nhất trong ngày của mình, tôi không còn có thể giả vờ rằng chúng đang giúp tôi sống ngày đó.

Buổi tối ấy không cho tôi kế hoạch hay bất kỳ điều gì hào hùng. Nó chỉ cho tôi thấy rằng đôi khi, chỉ cần để ý thôi cũng đã là bước khởi đầu chân thành, và J. Freeman viết thêm về con đường bình lặng đó trong cuốn cẩm nang của ông.