Thói quen hút thuốc nặng: 40 điếu một ngày

Cái gạt tàn lại đầy

Vào một tối thứ Hai, tôi đổ cái gạt tàn trong căn phòng nhỏ nơi tôi hút thuốc ở nhà. Đến giờ đi ngủ, nó lại đầy. Không kịch tính. Không ho trước gương. Không cãi vã với gia đình. Chỉ có tro xám, đầu lọc cong, và vệt bụi nhỏ ngón tay tôi để lại trên mặt kính.

Điều lạ là tôi không phản ứng gì.

Hai mươi năm trước, một cái gạt tàn đầy sẽ làm tôi thấy xấu xí. Sau 20 năm, nó trông như một món đồ nội thất. Bật lửa nằm cạnh bàn phím. Bao thuốc nằm cạnh bật lửa. Cửa sổ vẫn hé mở vào mùa đông. Áo len của tôi ám mùi, và chẳng ai trong nhà nói gì nữa vì đến lúc đó, mùi ấy đã thuộc về căn phòng.

Đến giai đoạn đó, tôi đã hút thuốc 27 năm. Tôi bắt đầu từ năm 19 tuổi. Ở thời điểm tệ nhất, tôi hút khoảng 40 điếu mỗi ngày. Vợ chồng tôi cùng nhau hết khoảng 3 bao thuốc. Tôi đã bước qua ranh giới từ người hút một bao một ngày sang một thói quen nặng hơn, nhưng nó không hề tự báo hiệu. Nó chỉ đơn giản trở thành hình dạng của ngày.

Một ngày thứ Ba bình thường

Thứ Ba là ngày ở văn phòng. Tôi nhớ cái bàn làm việc của mình rõ hơn hầu hết các cuộc họp: bàn phím, cốc cà phê, điện thoại, bật lửa, bao thuốc. Tôi hút ở cửa sổ rồi quay lại làm việc trước khi khói kịp tan khỏi phòng. Đồng nghiệp không còn để ý nữa. Nghe có vẻ như chấp nhận. Thực ra đó là sự biến mất.

Điếu thuốc trước khi rời khỏi nhà không còn giống một quyết định. Điếu trong xe cũng không còn giống một quyết định. Điếu trước email đầu tiên, điếu sau một cuộc gọi, điếu trong lúc chờ một file mở, điếu trước bữa trưa, điếu sau bữa trưa. Không điếu nào xin phép cả.

Thói quen hút thuốc nặng không phải lúc nào cũng ồn ào. Của tôi thì rất lặng. Nó không hét lên rằng cuộc sống đang sụp đổ. Nó thì thầm rằng đây là chuyện bình thường, rồi thì thầm lại điều đó cho đến khi tôi không còn nghe thấy nữa.

Ở nhà, con trai tôi ở phòng bên cạnh. Nó đã đủ lớn để có thế giới riêng, âm nhạc riêng, kế hoạch riêng. Còn tôi vẫn đi ra cửa sổ với một que thuốc hoặc một điếu thuốc trong tay. Khoảng 5 năm trước khi tôi bỏ thuốc, tôi chuyển sang thuốc lá làm nóng vì tôi tin rằng nó an toàn hơn. Cuối cùng tôi lại dùng nhiều hơn, chứ không ít hơn. Nó dễ đánh lừa chính mình hơn, vì mùi khác đi và nghi thức trông sạch sẽ hơn.

Sạch sẽ hơn không đồng nghĩa với tự do.

Chi tiết làm tôi khựng lại

Điểm ngoặt trong tuần đó không có gì anh hùng. Tôi không bóp nát một bao thuốc. Tôi không đọc diễn văn. Tôi chỉ nhận ra một điều nhỏ.

Tôi rút một điếu từ bao, châm lửa, đặt bật lửa lại cạnh bàn phím, rồi mở email. Vài phút sau, tôi nhìn xuống và thấy một điếu khác đã nằm giữa các ngón tay mình. Trong chốc lát, tôi không nhớ mình đã châm nó.

Điều đó khiến tôi khựng lại.

Không phải ngừng hút thuốc. Chưa đâu. Nó làm chuỗi phản xạ tự động ấy dừng lại vài giây. Tôi nhìn căn phòng như thể mình chỉ là khách ghé qua: cái gạt tàn, khung cửa sổ nứt, mùi cũ trong rèm cửa, vết cháy nhỏ gần mép bàn. Tôi thấy một phần lớn ngày của mình đã trở thành một hành lang nối giữa những điếu thuốc.

Đó là dấu hiệu thật đầu tiên. Suốt nhiều năm, tôi coi chuyện bỏ thuốc như một cuộc chiến ý chí. Châm cứu, thôi miên, miếng dán, cuốn sách của Allen Carr, thuốc lá thảo mộc, đồng hồ bấm giờ. Mỗi lần thất bại lại cho tôi thêm một lý do để nghĩ rằng chính tôi mới là vấn đề. Nhưng tối hôm đó cho tôi thấy một điều lặng lẽ hơn. Thói quen ấy đã trở nên vô hình vì tôi đã xây cuộc sống của mình quanh nó, chứ không phải vì tôi yếu đuối.

Có một sự khác biệt.

Khi một thứ trở nên vô hình, đối đầu trực diện với nó gần như là điều không thể. Bạn vung tay vào khói. Bạn tự trách mình vì đánh hụt. Bước đầu hữu ích không phải là dùng sức. Nó là nhìn rõ căn phòng.

Tôi không bỏ thuốc vào tối thứ Hai đó. Tôi cũng không bỏ vào thứ Ba. Sự thay đổi bắt đầu bằng một câu ít hào nhoáng hơn: đây không còn là một lựa chọn nữa; đây là một vòng lặp.

Khi tôi nhìn thấy vòng lặp, tôi ngừng tôn thờ cuộc chiến. Tôi bắt đầu tò mò về lối ra.

Tất cả những điều này không phải là một kế hoạch. Nó chỉ là khoảnh khắc tiếng ồn nền lộ ra, và đó là nơi một con đường bình tĩnh hơn có thể bắt đầu.