Lần thử cuối cùng để bỏ thuốc lá lặng lẽ

Cái đêm tôi nhớ lại không hề có gì kịch tính.

Đèn bếp mờ, cửa sổ hé mở, và trên bàn có một cuốn sổ tay với vài mốc bỏ thuốc cũ được ghi ở góc như những con số xổ số tệ hại.

Vợ tôi đã đi ngủ. Lúc đó con trai tôi đã 22 tuổi và vẫn ra ngoài khuya với bạn bè. Tôi ngồi một mình, một điếu thuốc cháy quá nhanh trong gạt tàn, một bao khác ngay bên tay, và cái cảm giác trơ lì đến sau khi bạn thất bại ở cùng một việc quá nhiều lần đến mức không còn sức mà nói gì về nó nữa.

Tôi bắt đầu hút thuốc lúc 19 tuổi. Tính đến lúc đó đã là 27 năm. Có lúc tệ nhất, tôi hút gần 40 điếu một ngày, và vợ chồng tôi có thể hết chừng ba bao giữa hai người mà không dừng lại để gọi đó là điều vô lý. Thuốc lá đi theo tôi vào văn phòng, vào xe, vào căn phòng nơi ấm nước mỗi sáng lại lách tách rồi tắt. Chúng đã sống sót qua mọi lời hứa vì chúng hiểu nếp sinh hoạt của tôi còn hơn cả tôi.

Những gì trong căn phòng đó

Tôi đã thử bỏ thuốc bằng hầu như mọi cách đàng hoàng mà tôi biết. Châm cứu. Thôi miên. Trị liệu. Miếng dán nicotine. Cuốn sách của Allen Carr. Thuốc lá thảo mộc làm từ ngải cứu, cúc la mã và cây ban Âu, mùi như một cái tủ ẩm ướt. Phương pháp hẹn giờ, để điện thoại quyết định khi nào tôi được phép hút và cả ngày của tôi co lại quanh lần báo thức kế tiếp.

Mỗi lần thất bại đều để lại cùng một câu: chính bạn là vấn đề.

Câu đó độc hại vì nó trông có vẻ chân thật. Nhưng nó chỉ là một sự lặp lại. Sau đủ nhiều lần thất bại, tôi ngừng nói rằng phương pháp này đã thất bại với tôi và bắt đầu nói rằng tôi không phải kiểu người có thể bỏ thuốc.

Đêm đó tôi có thể cảm thấy tất cả những lần thử cũ ấy đang ngồi cùng tôi trong phòng. Không phải bản thân các đồ vật. Mà là sức nặng của chúng. Cái gáy cong của cuốn sách. Những hộp miếng dán dính bết. Cái báo thức ngớ ngẩn trên điện thoại. Cái lạc quan nửa vời tôi mang vào mỗi kế hoạch mới, rồi sau đó là cùng một sự sụp đổ lặng lẽ vài ngày hay vài tuần sau đó.

Tôi không còn chút hứng thú nào với những lời thề kiểu anh hùng. Cũng chẳng buồn bóp nát một bao thuốc rồi diễn sức mạnh cho căn bếp trống. Tôi mệt vì biến chuyện bỏ thuốc thành sân khấu.

Khi màn trình diễn kết thúc

Sự thay đổi nhỏ đến mức dễ bỏ qua. Tôi nhìn cuốn sổ và hiểu rằng mình không cần thêm một lần thử nữa mà ngày đầu đã thấy rất quan trọng rồi đến ngày thứ mười thì vỡ ra. Tôi cần lần tiếp theo là lần cuối cùng mà tôi còn sẵn sàng gọi nó là một lần thử.

Đó là lần cuối tôi thử bỏ thuốc lá. Tôi không nói với ai cả. Tôi không dọn bàn, không làm cho khoảnh khắc ấy thành một nghi thức, cũng không hứa rằng sáng mai mình sẽ trở thành một con người mới. Tôi chỉ ngồi đó và cảm nhận mình mệt đến thế nào với việc cứ phải bắt đầu lại.

Có sự khác nhau giữa kịch tính và quyết định. Kịch tính cần người chứng kiến. Quyết định chỉ cần sự trung thực. Đêm đó tôi trung thực về hai điều. Thứ nhất, màn trình diễn ý chí chẳng giúp gì cho tôi. Thứ hai, tôi không ghét thuốc lá đủ nhiều để thắng chúng trong một cuộc chiến hằng ngày suốt phần đời còn lại. Nếu tự do đòi hỏi một cuộc chiến vĩnh viễn, tôi biết mình sẽ thua.

Lạ là đó là ý nghĩ bình tĩnh đầu tiên tôi từng có về chuyện bỏ thuốc. Tôi không cần cảm thấy mình mạnh mẽ. Tôi cần ngừng giả vờ rằng sức mạnh là thứ còn thiếu.

Tôi dụi tắt điếu thuốc, khép cuốn sổ lại, và để bao thuốc trên bàn. Rồi tôi đứng cạnh bồn rửa một phút, không làm gì cả. Căn hộ yên theo cái cách chỉ những căn hộ về khuya mới yên: tủ lạnh ù ù, ống nước lách tách, ánh đèn đường hắt lên mặt kính. Tôi nhớ mình đã nghĩ rằng đó là điều 27 năm đã làm với tôi. Không phải một vết thương kịch tính nào. Mà là một nghìn cảnh đời thường bị khói thuốc mượn đi.

Vì sao tôi vẫn nhớ đêm đó

Tôi vẫn trân trọng đêm đó vì nó đưa chuyện bỏ thuốc về đúng kích thước thật của nó. Không phải bài kiểm tra bản lĩnh. Không phải một bài diễn thuyết. Không phải trận chiến cuối cùng. Chỉ là một người đàn ông ngoài năm mươi, mệt vì cứ lặp lại chính mình.

Phần tiếp theo không đến từ adrenaline. Nó đến từ nghiên cứu, sự kiên nhẫn, và một cách nhìn khác với những gì tôi từng tin trước đó. Suốt nhiều năm tôi đã theo đuổi cảm giác mạnh. Điều cuối cùng thật sự giúp tôi là bắt đầu từ sự trung thực.

Trong một thời gian dài, tôi hình dung một lần cố gắng cuối cùng như một cú đấm xuống bàn. Của tôi yên hơn. Nó nghe như tiếng khép một cuốn sổ.

Đó là lý do ký ức ấy vẫn còn nguyên trong đầu tôi. Lần đầu tiên, chuyện bỏ thuốc không còn trông như sự trừng phạt nữa. Nó bắt đầu giống một việc tôi có thể hoàn tất.

Nếu bạn đang ở đúng điểm mệt mỏi ấy, sẵn sàng cho nhiều hơn một lời hứa khác với chính mình, tôi đã trình bày toàn bộ con đường trong cuốn hướng dẫn, từng bước một và theo nhịp của bạn. Nó có giá xấp xỉ vài bao thuốc lá, và được thiết kế cho một quyết định lặng lẽ như thế này.